Dwór w Śmiłowie – niedaleko Sandomierza i kolekcja, jakiej nie znajdziesz nigdzie indziej.

Planując wypad do Sandomierza, warto zboczyć nieco z utartych szlaków i odkryć miejsce, które zachwyca atmosferą. Zaledwie dwadzieścia kilometrów od Sandomierza znajduje się miejsce niezwykłe – Dwór w Śmiłowie, gdzie historia łączy się z pasją, a zabytkowe wnętrza kryją unikalną kolekcją mebli, obrazów i lamp naftowych.
Dwór położony jest 22 km na północ od Sandomierza (jadąc np. z Warszawy do Sandomierza przejeżdżamy w pobliżu dworu).

Klasycystyczny dwór Śmiłowo

Dwór w Śmiłowie to jeden z najpiękniejszych przykładów klasycystycznej architektury dworskiej w regionie. Został zbudowany w 1802 roku dla rodziny Karskich, a następnie rozbudowany przez kolejnych właścicieli. Jego sylwetka zachowała się w niemal niezmienionej formie do dziś, zachwycając symetrią, detalem architektonicznym i harmonijnym wpisaniem w otaczający krajobraz.

Wnętrza dworu udostępnione są do zwiedzania i urządzono je z dbałością o historyczny charakter – znajdziemy tu eleganckie meble, stare fotografie, porcelanę i inne elementy dawnego wyposażenia, które pozwalają poczuć klimat szlacheckiego życia sprzed wieków.

Niezwykła kolekcja lamp naftowych

To, co wyróżnia Dwór w Śmiłowie na tle innych tego typu obiektów, to unikalna kolekcja lamp naftowych, zgromadzona przez obecnych właścicieli. Znajdują się tu prawdziwe perełki – zabytkowe lampy z różnych krajów i epok, w tym egzemplarze o wyjątkowych formach i zdobieniach, których próżno szukać nawet w muzeach. To nie tylko gratka dla miłośników historii techniki, ale też piękna opowieść o świetle w czasach przed pojawieniem się elektryczności.

Zespół dworski – nie tylko dwór

Choć do zwiedzania udostępniony jest przede wszystkim sam dwór, warto wiedzieć, że w Śmiłowie zachował się niemal pełny zespół dworski, co jest dziś rzadkością. Na terenie zabytkowego parku znajduje się także rządcówka – dawny budynek mieszkalny dla zarządcy majątku, czyli osoby odpowiedzialnej za codzienne funkcjonowanie folwarku, oficina dworska i budynki gospodarcze. To przykład budownictwa użytkowego z epoki, który świetnie oddaje realia dawnego życia dworskiego.

Park z duszą – stary drzewostan i urokliwy staw

Dworski park w Śmiłowie położony jest malowniczo na skarpie, z której rozciąga się widok na staw leżący u jej podnóża. To idealne miejsce na spacer – cisza, zieleń i ślady dawnego ogrodowego założenia tworzą wyjątkowy klimat.

W parku można podziwiać ciekawy starodrzew, w tym imponujące dęby, lipy, klony i modrzewie, a także potężne jesiony. Niektóre z drzew mają po kilkaset lat i stanowią żywe pomniki przyrody. Wśród nich słychać śpiew ptaków i szum liści – to miejsce idealne na chwilę kontemplacji i wytchnienia.

Warto tam zajrzeć!

Jeśli wybierasz się do Sandomierza lub planujesz weekend w województwie świętokrzyskim, koniecznie odwiedź Dwór w Śmiłowie. To miejsce, które oczarowuje atmosferą, uczy historii i daje chwilę spokoju z dala od zgiełku. A przy okazji – możesz zobaczyć jedną z najciekawszych kolekcji lamp naftowych w Polsce i poczuć klimat dawnego życia ziemiańskiego.

Więcej informacji: www.dworwsmilowie.pl

Atrakcje turystyczne w pobliżu Sandomierza

Okolice Sandomierza obfitują w liczne atrakcje, które zachwycą każdego turystę. Oto kilka miejsc wartych odwiedzenia:​

Góry Pieprzowe

Położone zaledwie 2 km od Sandomierza, Góry Pieprzowe to najstarsze góry w Polsce, liczące około 500 milionów lat. Charakteryzują się unikatowymi formacjami skalnymi przypominającymi ziarna pieprzu oraz bogatą roślinnością, w tym największym w Polsce skupiskiem dzikiej róży. Z ich szczytów roztacza się malowniczy widok na dolinę Wisły i Sandomierz.

Dwór Skotniki

Skotniki to wyjątkowa miejscowość na Sandomierszczyźnie, położona niedaleko Koprzywnicy, której historia nierozerwalnie związana jest z rodziną Bogoria Skotnickich – właścicielami tutejszego majątku od XII wieku (z przerwą w okresie PRL). Nadal stoi tu XVII-wieczny dwór, należący do tej samej rodziny. Obecnie trwają prace nad jego rewitalizacją.

Dwór zachwyca malowniczą formą z charakterystycznym polskim dachem łamanym i czterema alkierzami – w jednym z nich znajduje się kaplica dworska. W środku można zobaczyć m.in. stary kominek i dekorację wykonaną techniką sgraffito. Tuż obok dworku wznosi się gotycki kościół św. Jana Chrzciciela z XIV wieku, ufundowany przez Jarosława Bogorię ze Skotnik. W świątyni zachowały się cenne polichromie z ok. 1370 roku, będące świadectwem bogatej historii tego miejsca.
Jedną z okresowych atrakcji jest „Śniadanie na dworze w sandomierskich Skotnikach”

Dwór na Wichrowym Wzgórzu, Przybysławice 34

Dwór na Wichrowym Wzgórzu to urokliwe miejsce położone w miejscowości Przybysławice 34, około 20 km na południowy zachód od Sandomierza. Stylowy dworek otoczony malowniczym krajobrazem Pogórza Sandomierskiego oferuje nie tylko noclegi i kuchnię regionalną, ale także koncerty, spotkania autorskie i wydarzenia kulturalne, tworząc niepowtarzalną atmosferę.

Więcej informacji: www.dwornawichrowymwzgorzu.pl

Ruiny Zamku Krzyżtopór

W miejscowości Ujazd, około 50 km od Sandomierza, znajdują się imponujące ruiny zamku Krzyżtopór. Zamek, zbudowany w XVII wieku przez Krzysztofa Ossolińskiego, był niegdyś największą rezydencją pałacową w Europie przed powstaniem Wersalu. Charakteryzuje się unikatową architekturą i bogatą historią, pełną legend i tajemnic. Obecnie ruiny są udostępnione do zwiedzania, oferując zarówno dzienne, jak i nocne wycieczki. ​krzyztopor.org.pl

Winnice Sandomierskie

Region sandomierski słynie z tradycji winiarskich. Na Sandomierskim Szlaku Winiarskim znajduje się dziewięć winnic, m.in. Winnica Sandomierska, Winnica Świętego Jakuba czy Winnica Nadwiślańska. Oferują one degustacje lokalnych win, zwiedzanie winnic oraz warsztaty enologiczne. To doskonała okazja, by poznać tajniki produkcji wina i skosztować regionalnych specjałów.
Radio Kulinarne , Sandomierski szlak winiarski, Kalendarz imprez winiarskich 2025

Święto Młodego Wina 2025

Święto Młodego Wina to coroczne wydarzenie celebrujące nowy rocznik lokalnych win. Tradycyjnie odbywa się w trzeci weekend listopada na Starym Mieście w Sandomierzu. W 2025 roku planowane jest na 15–16 listopada. W sobotę odbywają się degustacje na Rynku i w lokalnych restauracjach, a w niedzielę winnice otwierają swoje podwoje dla zwiedzających, prezentując proces produkcji wina. ​WinoPasja

Odwiedzając Sandomierz i jego okolice, warto poświęcić czas na eksplorację tych miejsc, by w pełni docenić bogactwo kulturowe i przyrodnicze regionu.